Profielen stellen en uitrekenen van lagen & koppenmaat

1. Waarom?

Profielen stellen is het uitzetten van de exacte positie én hoogte van alle wanden van de begane grond op basis van de bouwtekening. Doe je dit niet nauwkeurig, dan komen de wanden scheef of op de verkeerde plek te staan — met gevolgen voor het metselwerk, de kozijnaansluitingen en uiteindelijk het volledige gebouw. Het uitrekenen van lagen (verticaal) en koppen (horizontaal) zorgt ervoor dat elk metselblok een geheel getal is en er geen halve stenen op onhandige plekken belanden. Een goed doorgerekende koppenmaat betekent nette hoeken, mooie kozijnaansluitingen en minder zaagverlies. Dit is echt vakwerk — een ervaren metselaar of uitvoerder rekent voor het metselen begint álle lagen en koppen door en tekent ze uit op de profielen.

2. Wanneer / in welke fase?

Profielen worden gesteld nádat de begane grondvloer klaar is en de vloer schoon en droog is, en vóórdat het eerste metselwerk begint. Volgorde: (1) begane grondvloer opleveren en controleren op vlakheid; (2) hoofdmaten van het gebouw uitzetten met total station of meetlint; (3) hoekprofielen (verticale latten met streephoogtes) stellen op elke buitenhoek en op belangrijke tussenposities; (4) hoogtemaat (peil) overbrengen vanaf het referentiepunt; (5) lagen en koppen uitrekenen en aftekenen op de profielen; (6) draden tussen de profielen spannen per laag. Meet altijd op een droge dag zonder wind — een verwaaide draad geeft scheef metselwerk. Controleer diagonalen om te bewijzen dat de plattegrond haaks is.

3. Wat gaan we doen?

Dit heb je nodig:

• Metselprofielen (hout of aluminium)
• Stelwaterpas (lang), schoren, klemmen
• Meetlint, potlood, metseldraad, rekenmachine

Deel A — Koppenmaat uitrekenen

1. Hoe hoog moet de muur worden? Voorbeeld: 2400 mm
2. Eén laag = steen + voeg = 50 + 10 = 60 mm
3. 2400 ÷ 60 = 40 lagen
4. Geen rond getal? Overleg met de uitvoerder over de voegdikte

Deel B — Profiel stellen 5. Zet het profiel op de hoek van de muur 6. Stel loodrecht met de stelwaterpas — eerst één richting, schoor vast 7. Stel de andere richting loodrecht, tweede schoor vast

✅ Controle: waterpas aan alle vier de kanten van het profiel: overal midden.

8. Teken de laagmaten af: elke 60 mm een streepje vanaf de eerste laag
9. Markeer meterpeil en onder-/bovenkant kozijnen extra duidelijk
10. Herhaal voor het profiel op de volgende hoek
11. Span metseldraad tussen beide profielen op de eerste laagmaat

✅ Eindcontrole: de draad staat strak en op gelijke laagmaat aan beide kanten.

4. Veiligheid

5. Conclusie

Nauwkeurig stellen en correct berekenen zijn onmisbare voorbereidende stappen.

6. Woordenlijst