Sporenkap

1. Waarom?

Een sporenkap heeft geen horizontale gordingen: de sporen (schuine balken) lopen direct van de nok naar de goot en worden aan de voet met een trekbalk (haanhout) verbonden om de spatkrachten op te nemen. De sporenkap is de meest efficiënte houten dakconstructie voor overspanningen tot ca. 8 m: minder materiaal, sneller te bouwen dan een gordingenkap en zeer geschikt voor een geïsoleerd hellend dak (isolatie tussen de sporen). Nadeel is dat de constructie geen tussensteunpunten heeft, dus de sporen moeten stevig genoeg gedimensioneerd zijn (meestal 63x175 of zwaarder). Bij grote dakvlakken is de sporenkap minder geschikt en wordt vaker gekozen voor een spantconstructie met gordingen.

2. Wanneer / in welke fase?

De sporenkap wordt opgebouwd nadat de dragende buitengevels op nokhoogte staan (of de knieschotten op de verdiepingsvloer). Volgorde: (1) muurplaten op de gevels leggen; (2) nokgording of nokbord op nokhoogte plaatsen; (3) sporen op stramien h.o.h. 600 mm van muurplaat naar nok; (4) haanhouten (trekbalken) tussen tegenoverliggende sporen om spatkrachten op te nemen; (5) dakbeschot; (6) isolatie tussen sporen, dampremmer aan binnenzijde, waterkerende folie aan buitenzijde; (7) tengels, panlatten en dakpannen. Werk in droge periode of onder tijdelijke dekzeilen — nat hout kromt en verliest sterkte.

3. Wat gaan we doen?

Dit heb je nodig:

• Kaptekening
• Muurplaat + ankers
• Daksporen en trekbalken (C24, maat volgens tekening)
• Nokbalk, bouten + ringen, schroeven
• Zaag, boormachine, waterpas, meetlint

Fase 1 — Voorbereiden

1. Monteer en veranker de muurplaten op beide buitenmuren
2. Zaag alle sporen op lengte met de juiste zaaghoeken (maak eerst een proefspoor!)

Fase 2 — Sporenparen maken 3. Leg twee sporen en een trekbalk plat op de vloer in de juiste driehoek 4. Bout de trekbalk aan beide sporen vast 5. Maak zo alle sporenparen

✅ Controle: elk sporenpaar heeft exact dezelfde maat (leg ze op elkaar).

Fase 3 — Overeind zetten 6. Zet het eerste sporenpaar overeind op de muurplaten (met 2 à 3 personen) 7. Schoor het direct — een los paar valt om 8. Plaats het laatste paar aan de andere kant en span een draad over de noktoppen 9. Plaats alle tussenliggende paren op hart-op-hart 600 mm, top tegen de draad 10. Monteer de nokbalk door alle toppen

⚠️ De trekbalk mag NOOIT worden doorgezaagd of verwijderd — ook later niet.

✅ Eindcontrole: alle toppen in één lijn, alle paren loodrecht, trekbalk in elk paar aanwezig en vastgebout.

4. Veiligheid

5. Conclusie

Eenvoudig en robuust tot ±7–8 m. De trekbalk is het meest kritieke onderdeel.

6. Woordenlijst