Stelkozijnen

1. Waarom?

Een stelkozijn is een tijdelijk houten of stalen omkasting met exact de maat van het latere definitieve kozijn. De metselaar metselt de wand op tegen het stelkozijn; pas ná het metselwerk en het stucwerk wordt het stelkozijn verwijderd en het echte kozijn geplaatst. Grote voordelen: het definitieve kozijn (vaak duur aluminium of hardhout) blijft schoon en beschadigingsvrij tijdens de bouw, de planning van kozijnleverancier is minder kritisch, en het echte kozijn kan pas laat besteld worden als exacte maten bekend zijn. Nadeel is een extra werkgang: stelkozijn plaatsen én later weer verwijderen. Stelkozijnen zijn standaard in de professionele nieuwbouw met aluminium of kunststof kozijnen en in projecten waar meerdere bouwploegen tegelijk werken.

2. Wanneer / in welke fase?

Het stelkozijn wordt geplaatst tijdens het metselen van de opgaande wanden — op precies dezelfde momenten als een echt kozijn traditioneel geplaatst zou worden. Volgorde: (1) stelkozijn (op maat gemaakte houten of stalen kast) aangevoerd; (2) op onderdorpelhoogte metselen; (3) stelkozijn loodrecht en waterpas plaatsen; (4) verankeren met tijdelijke schroeven aan het metselwerk; (5) verder metselen tot boven kozijnhoogte; (6) latei plaatsen. Ná het gereedkomen van het buitenspouwblad, ná het stucwerk en ná het schilderwerk (soms zelfs ná de vloerafwerking) wordt het stelkozijn verwijderd en het definitieve kozijn geplaatst en gekit. Timing is cruciaal: te vroeg verwijderen = beschadigingsrisico, te laat = vertraging elders.

3. Wat gaan we doen?

Dit heb je nodig:

• Stelkozijn op maat
• DPC-folie + tacker
• Stelwaterpas, meetlint, stelwiggen
• Schroeven + schroefmachine
• Compriband

Fase 1 — Voorbereiden

1. Controleer de maat: rondom 10 mm kleiner dan de opening
2. Tack de DPC-folie rondom op het stelkozijn

Fase 2 — Plaatsen en stellen 3. Til het stelkozijn in de opening (twee personen) 4. Wiggen onder de onderdorpel en waterpas stellen 5. Zijkanten loodrecht stellen met wiggen 6. Controleer de neggemaat (afstand voorkant muur tot kozijn — zie tekening) 7. Meet beide diagonalen

✅ Controle: waterpas, loodrecht, diagonalen gelijk, neggemaat volgens tekening.

Fase 3 — Vastzetten 8. Schroef vast door de zijstijlen in de muur of spouwlat 9. Meet de diagonalen opnieuw (vastschroeven kan trekken) 10. Plak compriband rondom op de aansluiting

✅ Eindcontrole: alles vast, maten kloppen, DPC-folie onbeschadigd. Bescherm de folie tijdens het metselen.

4. Veiligheid

5. Conclusie

Standaard methode bij kunststof en aluminium kozijnen.

6. Woordenlijst