Panlatafstand berekenen (dakpannen)

1. Waarom?

De panlatafstand is de horizontale afstand tussen de latten op het dakbeschot waarop de pannen rusten. Elke pantype heeft een specifieke dekmaat (bijv. 34 cm voor een OVH), maar de exacte panlatafstand hangt af van de dakhelling, de afstand van goot tot nok, en het gewenste aantal rijen. Verkeerde afstand = pannen sluiten niet, water lekt door, en de laatste rij komt niet uit bij de nok. De formule is: (afstand van bovenkant onderpan tot bovenkant bovenpan) gedeeld door (aantal rijen − 1). Elke pan heeft een minimum en maximum panlatafstand die je moet respecteren. Berekenen vóór het aanbrengen van de latten is essentieel — achteraf corrigeren betekent opnieuw alle latten schroeven.

2. Wanneer / in welke fase?

De panlatafstand wordt berekend en toegepast tijdens de dakopbouw, ná het aanbrengen van de tengels en vóór het schroeven van de panlatten. Volgorde: (1) dakhelling en dekmaat van de gekozen pan bepalen (dekmaat = het effectieve deel van de pan zonder overlap); (2) totale dakvlaklengte van gootrand tot noklat opmeten; (3) aantal rijen bepalen: totale lengte / dekmaat, afronden op geheel getal; (4) exacte panlatafstand berekenen: (totale lengte − eerste rij overhang − laatste rij bij nok) / (aantal rijen − 1); (5) resultaat controleren tegen min/max panlatafstand pan; (6) latten schroeven op berekende afstand met potloodmarkering; (7) proefpannen leggen op eerste 3 rijen en controleren. Werk in droge periode.

3. Wat gaan we doen?

Gegevens die je nodig hebt (per pan-model)

• Werkende maat minimum en maximum (mm) — bijv. 320–345 mm bij een OVH-pan
• Positie van de eerste panlat (bij de goot) — meestal 30–40 mm boven de gootplank
• Positie van de nokpanlat — afhankelijk van nokvorst-model, bijv. 40 mm onder de noklijn

Stappenplan

1. Meet dakhelling in het vlak — van bovenkant eerste panlat tot bovenkant nokpanlat = L (mm)
2. Kies eerste inschatting: n = L / gemiddelde werkende maat, afronden naar hele latten
3. Bereken effectieve panlatafstand: A = L / n
4. Controleer: A moet tussen min en max werkende maat vallen
5. Zo niet: pas n aan (één lat meer of minder) en herbereken

Voorbeeld Dakvlak L = 5.400 mm, pan werkende maat 320–345 mm

• n ≈ 5.400 / 335 = 16,1 → probeer 16 latten
• A = 5.400 / 16 = 337,5 mm — valt binnen 320–345 ✅
• 16 panlatten hart-op-hart 337,5 mm

Tip — Zet de eerste en laatste lat vast, span een draad, en verdeel de tussenlatten met een panlatverdeler of duimstok volgens de berekende afstand.

4. Veiligheid

5. Conclusie

Meet L, deel door de gewenste werkende maat, rond af op hele latten en controleer of het binnen het toegestane bereik van de pan valt. Nooit "op het oog" verdelen.

6. Woordenlijst